Zaproszenia

Seminarium antropologiczne w IEiAK UJ

"Antropologia poza antropologią - między nauką a sztuką"

Spotkanie drugie
"osobliwe / niesamowite"

11 grudnia 2017, 17:30, IEiAK UJ, ul. Gołębia 9, sala 20

 

„Antropologia kwestionuje potoczne oczywistości. Zagląda pod podszewkę rzeczy i zdarzeń. Wprawia świat w ruch pytaniem o status tego, co osobliwe.” [Prof. dr hab. Dariusz Czaja]

Konferencja

Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego zapraszają na ogólnopolską konferencję naukową "Na piedestałach totalitaryzmu i demokracji. Nauka a państwo podczas II wojny światowej: wzajemne relacje i odniesienia"

8 grudnia 2017
Muzeum AK, ul. Wita Stwosza 12, Aula (I piętro)

Program obrad

9.00 Rejestracja uczestników
9:30 Uroczyste otwarcie konferencji: Prezydent Miasta Krakowa prof. Jacek Majchrowski
Powitanie gości i prelegentów: Dyrektor Muzeum AK dr Marek Lasota, Dyrektor Instytutu Historii UJ dr hab. Sławomir Sprawski, prof. UJ

Przedstawienie idei konferencji: Piotr Makuła, kustosz Muzeum AK

Panel przedpołudniowy, moderator: dr hab. Tomasz Pudłocki

10:00-10-45 Wykład wprowadzający:
ks. prof. dr hab. Józef Wołczański (Katedra Historii Kościoła XIX i XX w., Uniwersytet Papieski Jana Pawła II). Polska inteligencja we Lwowie 1939–1945. Zarys problematyki.

10:45-11:00 Dyskusja

11.00-11.20 prof. dr hab. Bogumił Grott (Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi), Ingerencja państwa totalitarnego w naukę na przykładzie wizerunku polskiego ruchu narodowego przed rokiem 1989.

11:20-11:40 dr Mirosław Sikora (Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Katowicach), Trzecia Rzesza i planowanie przestrzenne w prowincji górnośląskiej 1940–1944, czyli jak buduje się szczęście na nieszczęściu.

11.40-12.00 Przerwa kawowa

12.00-12.20 dr hab. Olgierd Grott (Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego), Produkcja paliw syntetycznych na terytorium okupowanej Polski w meldunkach wywiadu Armii Krajowej.

12.20-12.40 kpt. Radosław Mazurek (Wojsko Polskie), Nauka a sztuka wojenna – wybrane problemy działania Armii Krajowej na obszarach zurbanizowanych w okresie II wojny światowej.

12.40-13.00 Piotr Makuła (Muzeum Armii Krajowej w Krakowie), Jak Niemcy ziele hodowali... Uprawa roślin „gumodajnych” na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

13.00-13.20 Dyskusja

13.20-14.20 Przerwa obiadowa

Panel popołudniowy, moderator: dr hab. Olgierd Grott

14.20-14.40 dr hab. Tomasz Pudłocki (Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego), „W czasach gdy zabrakło państwa” – rola Fundacji Kościuszkowskiej w ratowaniu polskich uczonych i artystów w latach 1939–1945.

14.40-15.00 dr Stanisława Trebunia-Staszel (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego), Działalność Sekcji Rasowo-Ludoznawczej IDO. Nauka czy pseudonauka?

15.00-15.20 dr Marzena Woźny (Muzeum Archeologiczne w Krakowie), Archeologia krakowska w czasie II wojny światowej.

15.20-15.40 dr Krystyna Samsonowska (Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego), Tajny Uniwersytet. Współpraca profesorów UJ ze środowiskiem studentów w ramach tajnego nauczania.

15.40-16.00 Dyskusja

16.00-16.20 Przerwa kawowa

16.20-16.40 dr Marek Kozubel (Niepubliczne Liceum nr 61 im. Stefana Kisielewskiego w Warszawie), Prof. Wołodymyr Kubijowycz – ukraiński Petain czy Quisling? Próba spojrzenia na poglądy i działalność ukraińskiego etnografa i geografa w okresie niemieckiej okupacji (1939-1945).

16.40-17.00 Mateusz Gawlik (Muzeum Armii Krajowej w Krakowie), Operacja „Paperclip” – nazistowscy naukowcy w służbie Zachodu

17.00-17.20 Przerwa kawowa
17.40 Zakończenie konferencji

Teatr Ludowy

PREMIERA NOWEJ SZTUKI AMANITY MUSKARII "TOŻSAMOŚĆ WILA" W REŻYSERII GABRIELI MUSKAŁY / PROJEKT ETNO-TEATRALNY

Premiera studencka: 13 grudnia 2017 | TEATR LUDOWY, SCENA STOLARNIA

Spektakl powstał w oparciu o nowohuckie oral stories, czyli prawdę i zmyślenie, dokument i mit. W badaniach terenowych twórców przedstawienia wspierała przez cały rok grupa studentów z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego (Adrianna Beczek, Krzysztof Hankus, Maciej Jelonek, Barbara Mitera, Paulina Pilipiuk, Tomasz Wawer) w ramach Laboratorium etnograficznego „Życiorysy Nowej Huty” pod opieką dr Magdaleny Sztandary.

Kucharka z Kombinatu, Ronald Reagan i Lenin na jednej scenie. Niemożliwe? A jednak! Znane z absurdalnego poczucia humoru siostry - Gabriela i Monika Muskały - w swoim najnowszym spektaklu, zabierają nas w surrealną i pełną nieoczekiwanych zwrotów akcji podróż po Nowej Hucie. Nie dziwi więc, że na placu Centralnym spotykamy dawnego prezydenta Stanów Zjednoczonych, w Emausie - Agnieszkę z "Człowieka z marmuru", a u psychologa - pomnik Lenina, który stracił pamięć. To, co przeszłe miesza się z teraźniejszością w zaskakujących i tragikomicznych wydarzeniach.

Więcej informacji:

http://zyciorysynowejhuty.blogspot.com/

http://ludowy.pl/spektakl/95-tozsamosc-wila

http://ludowy.pl/blog

Wykłady otwarte

Wtorek, 5/12/2017, 14:00-15:30, IEiAK UJ, ul. Gołębia 9, sala 20

Srđan Atanasovski
Serbian Academy of Sciences and Arts

WYKŁAD: "The Critique of Populism Will Not Be Televised”: Performative Events and Affective Communities in Belgrade April 2017 Protests

Following the preliminary results of the presidential elections in Serbia in April 2017, which awarded Aleksandar Vučić, the prime minister at the time, an absolute victory of over 55% in the first round, informal initiatives appeared on social media challenging this unmarred win. The first protest held just a day after the elections, and entitled “Protiv diktature” (“Against dictatorship”), was created as a grass root Facebook event which was rapidly shared and resulted in an unexpected turnout of young disenfranchised people on the streets. The protests continued as daily street marches attracting significant crowds in following weeks, notwithstanding the visible lack of leadership, as well as the adequate logistics. Thus, a conglomerate of different ideologies and agendas in the protests were rendered visible through visuals, slogans and sounds, much more than through narratives and public statements. In this paper I will analyse the mobilisation strategies of the Belgrade protests “against dictatorship”, arguing for the importance of performative events which forged affective communities on Belgrade streets. I will particularly analyse three performances which were recurring: the (dis)usage of the slogan “Vučiću pederu” (“Vučić, you’re a faggot”), the so-called “dropping act” (“O(ne)svesti se”) and vocalization of the title song of Yugoslav 1980’s TV series Bolji život (“Better life”). In these instances I will specifically address how these performances serve as a critique of the populist rhetoric and strategies of the governing elite, but also how they negotiate different ideologies present in the protest (namely, liberal and leftist).

 

Czwartek, 7/12/2017, 14:00-15:30, IEiAK UJ, ul. Gołębia 9, sala 20

Ananta Kumar Giri
Madras Institute of Development Studies

WYKŁAD: Pathways of Creative Research: New Horizons of Transformative Movements, Collaborative Imagination and Planetary Realizations

Research is part of wider challenges of life and we need to find transformative ways of understanding self, culture, society and the world which helps us make sense of our world meaningfully and contribute to making this world a place of beauty, dignity and dialogues. The recently published book, which follows the trilogy on creative research edited by Ananta Kumar Giri (Pathways of Creative Research: Towards a Festival of Dialogues; Cultivating Pathways of Creative Research: New Horizons of Transformative Practice and Collaborative Imagination and Research as Realization: Science, Spirituality and Harmony) strives to realize this. The lecture discusses this trilogy and some of the themes, visions and new methodological pathways discussed in our book such as ontological epistemology of participation, multi-valued logic of autonomy and interpenetration, collaborative imagination, research as realization and scholar activists. We enclose the outlines of the three volumes. 

 

Czwartek, 7/12/2017, 16:00-17:00, IEiAK UJ, ul. Gołębia 9, sala 20

Oscar Salemink
Department of Anthropology, University of Copenhagen

WYKŁAD: Religion, heritage and the state: Theoretical and practical implications of recognizing spirit possession as cultural heritage in Vietnam

Since the mid-2000s Vietnam has been very successful in getting various cultural practices inscribed on the UNESCO Intangible Cultural Heritage (ICH) list. In 2016 UNESCO recognized “Practices related to the Việt beliefs in the Mother Goddesses of Three Realms”, which pertain to a diverse set of performative spirit possession practices. State agents condemned these as “superstitious”, but in the context of market reforms spirit possession practices have blossomed and have been the object of much scholarly research by Vietnamese and international scholars, including myself. In this presentation I describe some highly diverse spirit possession practices in Vietnam and the various campaigns for official state recognition – as religion or, more successfully, as cultural heritage. I zoom in on an international conference in Nam Định city, organized by that province in conjunction with the research institute of the Ministry of Culture responsible for preparing the UNESCO dossier. Against the backdrop of the process of heritage recognition I pay particular attention to submerged tensions between scholars, officials, Buddhist clergy and spirit mediums over whether spirit possession constitutes a religious, superstitious, or (secular) cultural practice. On this basis I offer some reflections about the paradoxical effects of the heritagization of religious practices as a process of secular sacralization. 

Wykład zorganizowany jest w ramach seminarium podsumowującego pierwszy etap badań międzynarodowego konsorcjum HERILIGION, którego liderem jest profesor Salemink. Pełny tytuł projektu HERILIGION brzmi: “The heritagization of religion and the sacralization of heritage in contemporary Europe”, a jego polska część realizowana jest w IEiAK UJ pod kierownictwem dr hab. Anny Niedźwiedź.

Po wykładzie (w godz. 17.15-18.45) zaplanowane jest spotkanie uczestników seminarium ze studentami oraz przedstawicielami IEiAK oraz innych jednostek uniwersyteckich. W spotkaniu wezmą udział m.in. kierownicy wszystkich projektów krajowych realizowanych w ramach HERILIGION (z Danii, Holandii, Polski, Portugalii i Wielkiej Brytanii), współpracownicy oraz przedstawiciele instytucji pozaakademickich związanych z konsorcjum. Liczymy, że w swobodniejszej atmosferze będziemy mogli poruszyć tematy związane z procesami kreowania dziedzictwa oraz relacjami pomiędzy pojęciami „dziedzictwa” i sacrum. Zastanowimy się również w jaki sposób wprowadzać krytyczne studia nad dziedzictwem w proces kształcenia akademickiego oraz w obręb szerszego dyskursu (np. poprzez wystawy, wydarzenia animacyjne skierowane do szerszej publiczności, publikacje o charakterze popularnonaukowym).

Muzeum Etnograficzne w Krakowie

17 listopada zapraszamy na otwarcie wystawy „Mapy miasta - dziedzictwa i sacrum w przestrzeni Krakowa”. MEK Muzeum Etnograficzne w Krakowie, ul. Krakowska 46, godz. 18.00.

Przez ostatnie półtora roku grupa antropologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadziła intensywne badania terenowe dotyczące prze­strzeni Krakowa i wiązanych z nią wyobrażeń na temat sacrum oraz dzie­dzictwa. Wystawa „Mapy miasta - dziedzictwa i sacrum w przestrzeni Krakowa” ukazuje symboliczne i mentalne „mapy miasta”, które wyłoniły się z zebra­nych materiałów, rozmów z mieszkańcami i przybyszami odwiedzającymi Kraków.

Pomnikowego „Adasia”, świątynie różnych religii i wyznań, ulice, ale także pamiątki i przedmioty przeznaczone dla turystów oraz pielgrzymów ukazujemy jako elementy niejednorodnych wyobrażeń na temat przestrzeni miasta. Podkreślamy wielowymiarowość i polifoniczność Krakowa, różnorodność „map” i szlaków, które wiodą przez miasto i o nim opowiadają. Ta sama przestrzeń, odnosząc do religii lub pamięci wspólnotowej, dla jednych może stanowić świętość, dla innych może być po prostu atrakcją lub, przeciwnie, miejscem pustym, niedostrzeganym, pomijanym bądź zapomnianym…

Miasto to organizm żywy, zmienny. Jego przestrzeń jest tworzona poprzez interakcje z ludźmi. Pragniemy, by opowieść o tych „ludzkich mapach” oraz wyobrażeniach na temat dziedzictwa i sacrum stanowiła zaproszenie do rozmowy o kształcie dzisiejszego i przyszłego Krakowa.

Wystawę oglądać można od 18 listopada 2017 do 18 lutego 2018.

Kurator: Anna Niedźwiedź
Scenariusz: Anna Niedźwiedź, Monika Golonka-Czajkowska, Kaja Kajder, Magdalena Kwiecińska
Projekt i aranżacja: Malwina Antoniszczak, Monika Bielak, Sabina Antoniszczak

Wystawa oraz badania etnograficzne zrealizowane przez polski zespół międzynarodowego konsorcjum HERILIGION w ramach programu HERA Uses of the Past.

Projekt jest finansowany przez sieć HERA, NCN, AHRC, FCT, DASTI, NWO oraz Komisję Europejską w programie Horyzont 2020 na podstawie umowy nr 649307 i jest realizowany w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Fundacja Tygodnika Powszechnego oraz Muzeum Etnograficzne w Krakowie są współorganizatorami wystawy jako partnerzy projektu.

Patronat medialny: Tygodnik Powszechny

Kolokwia Antropologiczne PIA