Obszary zainteresowań etnologii / antropologii kulturowej

O czym opowiada antropologiczna opowieść? Jak myślą "tubylcy"? Zrozumieć Innego. Mit, magia i religia. Czy Bóg ma ciało? Las symboli. Totemizm. Czystość i zmaza. Antropologia ciała. Życie seksualne dzikich. Trup. Tabu a paradygmaty etnologii. Krowy, świnie, wojny i czarownice. Szamanizm. Pierwotna ekonomia Polinezyjczyków. Afrykańskie systemy polityczne. Narody i nacjonalizm. Rozwój rodziny i małżeństwa w Europie. Portrety "obcego". Nie bój się Cygana. Wizerunek Żyda w polskie kulturze. Chłop potęgą jest i basta. Antropologia kultury wsi polskiej XIX w. Pocałunek w życiu wieśniaka. Dom w wyobrażeniach i obrzędach wschodnich Słowian. Krwawa zemsta. Znaczenie wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej. Zwierzoczłekoupiory, wampiry i inne bestie. Socjotechnika - między magią a analogią. Mafia, anty-mafia i problemy kultury Sycylii. Publiczne ustępy na Ukrainie. Folklor w internecie...

To tylko niektóre tytuły prac etnologów i antropologów kulturowych świadczących o tym, że ich zainteresowania są skierowane na "dzikich" (kultury pozaeuropejskie, "kultury pierwotne", "społeczeństwa plemienne"), "lud" ("rodzimych dzikich", tj. tradycje warstw nie-elitarnych, głównie kultury chłopskie), współczesną kulturę popularną (więc w kategoriach "tubylczych" obiektem badań jest też samochód w amerykańskiej kulturze, giełda w Szanghaju, Andrzej Lepper w polskiej polityce), wreszcie sama etnografia, etnologia, antropologia kulturowa (tj. to, jak tworzy się naszą wiedzę i jak pisze się etnografię - potraktowaliśmy się jako kolejnych „dzikich" tworzących swą lokalną wiedzę).

Etnologia i antropologia kulturowa są zatem najbardziej rozległymi i najbardziej wszechstronnymi naukami empirycznymi o człowieku jako podmiocie i przedmiocie kultury. Tę rozumie się potocznie jako zasadę dobrego wychowania: ludzie bez ogłady towarzyskiej są niekulturalni, albo na sposób arystokratyczny: kultura to sztuka, literatura piękna, teatr, opera..., czyli jest czymś bez czego mogą żyć ludzie nie-kulturalni. O kulturze wolimy mówić w liczbie mnogiej i konkretnie: wyodrębnioną kulturę (Maorysów, Eskimosów, chłopów w Galicji XIX w., grup młodzieżowych w Polsce itd.) opisujemy jako specyficzną formę artykulacji świata i jednocześnie jako swoisty program zachowań społecznych. O tym chcemy opowiadać na podstawie etnograficznych badań terenowych, doświadczeń etnografa wynikających ze spotkań z Innymi. Nie ma drugiej takiej nauki, w której droga od doświadczenia i empirii - etnografii do teorii - etnologii i antropologii kulturowej, była tak daleka, problematyczna i pasjonująca. Bez tych nie ma etnologii i antropologii kulturowej.

Wyjątkowy status etnologii w kulturze Zachodu (której zaistnienie umożliwiła zdolność tej kultury do kwestionowania samej siebie), wśród innych nauk humanistycznych i społecznych, jej rozmach problemowy i tematyczny, jej dążenia do zachowania związków między doświadczeniem (etnografią) a teorią (antropologią kulturową) powodują, że studia etnologiczne są studiami elitarnymi, dla tych, których jednocześnie interesuje kulturoznawstwo, religioznawstwo, socjologia, historia, filozofia, psychologia, literaturoznawstwo, dla tych, którzy chcą, aby studiowanie nie sprowadziło się jedynie do przebywania w salach wykładowych i w bibliotekach, lecz by było także doświadczaniem innych stylów życia, poznawaniem odmiennych kultur.